آوای جوار: همزمان با بزرگداشت روز صنعت مس، «رویداد ملی ایده‌های نوآورانه و فناورانه زنجیره ارزش مس» به همراه نمایشگاهی از طرح‌های پیشرو در این حوزه برگزار شد. هدف از این رویداد، شناسایی، معرفی و حمایت از ایده‌های تحول‌آفرین در فرآیندهای اکتشاف، استخراج، فرآوری و صنایع پایین‌دستی مس بود. در این برنامه، شرکت‌های دانش‌بنیان، فناوران و مدیران صنعتی گرد هم آمدند تا آخرین دستاوردهای خود را در زمینه‌هایی مانند هوشمندسازی معادن، مدیریت پسماند، افزایش بهره‌وری و توسعه نرم‌افزارهای تخصصی ارائه کنند.

در ادامه، گفت‌وگو با چند شرکت برتر حاضر در این رویداد را می‌خوانید.

انتخاب دو طرح دانش‌بنیان رفسنجانی برای سرمایه‌گذاری

در مراسم روز ملی مس، دو طرح از شرکت دانش‌بنیان «فرداد فناوران ویدا» به عنوان طرح‌های برگزیده انتخاب شدند.

دکتر محسن ارسلان، مدیرعامل این شرکت، گفت: «با دو طرح «مدیریت هوشمند دامتراک و شاول» و «سیستم مدیریت پسماند با فناوری ترمولایز» شرکت کردیم که هر دو مورد تأیید قرار گرفتند. طرح ترمولیز به عنوان ایده شاخص، لوح تقدیر دریافت کرد و برای جذب سرمایه‌گذاری معرفی شد. طرح هوشمندسازی دامتراک نیز به دلیل هم‌سویی با پروژه هوشمندسازی شرکت ملی مس ایران، انتخاب و به زودی اجرایی می‌شود.»

وی حمایت انگیزشی و عملی از تولیدکنندگان را کلید توسعه استان و کشور دانست و افزود: «شرکت‌های بزرگ مانند مس سرچشمه و گل‌گهر می‌توانند با نگاه نیازمحور به شرکت‌های محلی، هم به توسعه منطقه کمک کنند و هم از وابستگی خود بکاهند.»

هوشمندسازی معادن، گامی برای نجات منابع ملی و افزایش بهره‌وری

فرزانه فخامتی، مدیر دپارتمان معدن شرکت «سامانه‌های هوشمند سپهر شریف» (گروه کانکت شریف)، درباره طرح برگزیده این شرکت در حوزه هوشمندسازی معادن گفت: «محصول ما، یک سامانه جامع هوشمندسازی فرآیندهای معدنی از استخراج تا فرآوری است که با هدف افزایش ایمنی، بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها طراحی شده است.»

وی چالش‌های اصلی هوشمندسازی در معادن کشور را ضعف زیرساخت‌های فناوری و نگرش مدیران عنوان کرد و افزود: «هوشمندسازی می‌تواند منابع ملی را از هدررفت نجات دهد و استفاده بهینه از ذخایر خدادادی را ممکن کند. حمایت واقعی به معنای ایجاد فرصت اجرای پروژه‌ها توسط شرکت‌های دانش‌بنیان است.»

تولید آزمایشگاهی هیدروکسامات توسط یک شرکت دانش‌بنیان

محمدرضا فتحی، کارشناس آزمایشگاه شرکت دانش‌بنیان «سرچشمه هامون»، از تولید آزمایشگاهی هیدروکسامات خبر داد و گفت: «این ماده که در ایران کم‌تولید و عمدتاً وارداتی است، کاربرد گسترده‌ای در صنعت مس دارد. برای تجاری‌سازی این طرح، نیازمند حمایت نهادهای دولتی و شرکت‌های بزرگ هستیم.»

وی تأکید کرد: «حمایت از چنین طرح‌هایی نه تنها وابستگی به واردات را کاهش می‌دهد، بلکه به توسعه فناوری و اشتغالزایی منجر خواهد شد.»

ساخت نخستین سنسور اندازه‌گیری سایش لاینر در ایران

سجاد کارگر، مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان «ویرا ماشین»، از طراحی و ساخت سنسورهای اندازه‌گیری سایش لاینر برای تجهیزات معدنی خبر داد و گفت: «این سنسورها داده‌های دقیقی از میزان سایش قطعات ارائه می‌دهند و امکان برنامه‌ریزی برای نگهداری پیش‌گیرانه را فراهم می‌کنند. »

وی با اشاره به حمایت‌های عملی واحد شهید ستاری شرکت ملی مس ایران گفت: «برای حرکت به سمت تولید انبوه و رقابت بین‌المللی، به تسهیلات هدفمند و کارگاه مجهز نیاز داریم. ثابت کرده‌ایم که با حمایت‌های هدفمند می‌توان وابستگی در حوزه تجهیزات دقیق معدنی را کاهش داد.»

ایران، چهارمین تولیدکننده ماده استخراج مس در خاورمیانه

مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان «ناب اکسیرپایا شیمی» اعلام کرد: «این شرکت نخستین تولیدکننده ماده استخراج‌کننده مس در خاورمیانه است و ایران را به عنوان چهارمین تولیدکننده جهانی این ماده معرفی می‌کند.»

وی افزود: «با وجود ظرفیت تولید ۷۰ تنی، فروش ما به دلیل عدم اعتماد کافی صنایع داخلی کمتر از توان تولیدی است. بسیاری از واحدها به دلیل حساسیت فرآیند، همچنان به واردات وابسته‌اند. هدف ما افزایش تولید و ورود به بازارهای صادراتی است.»

این فعال دانش‌بنیان خواستار اعتماد صنایع بزرگ به تولیدات داخلی و کاهش بوروکراسی برای همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان شد.

پیش‌بینی سرمازدگی و گرمازدگی با ایستگاه‌های هوشمند ایرانی

دکتر معین ملامحمدی، مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان «کاوشگران آب»، تولید ایستگاه‌های هوشمند آب‌وهواشناسی را معرفی کرد و گفت: «این سیستم‌ها با بهره‌گیری از هوش مصنوعی، پدیده‌هایی مانند سرمازدگی و گرمازدگی را پیش‌بینی و هشدار می‌دهند.»

وی با اشاره به ظرفیت تولید سالانه ۵۰۰ ایستگاه، چالش اصلی را توسعه بازار و ضعف در اجرای قوانین حمایتی دانست و گفت: «اگر دولت از محصولات ما خریداری کند، هم به توسعه فناوری داخلی کمک می‌شود و هم مردم بهره می‌برند.»

رفع چالش‌های معدن با فناوری‌های بومی

امیرحسین معین‌الدینی، نماینده شرکت «پیک آب رفسنجان»، از تولید ماده‌ای پودری برای جلوگیری از یخ‌زدگی جاده‌ها در زمستان و حفظ رطوبت در تابستان خبر داد.

وی گفت: «این محصول به‌ویژه در معادن با جاده‌های خاکی طولانی، می‌تواند ایمنی و کارایی عملیات را بهبود بخشد.»

معین‌الدینی بر لزوم ساده‌سازی فرآیندهای اداری و ایجاد ارتباط مستقیم بین نیروهای فنی و مدیران تصمیم‌گیر تأکید کرد.

این رویداد فرصتی ارزشمند برای نمایش دستاوردهای شرکت‌های دانش‌بنیان و ایجاد پیوند بین آن‌ها و صنایع بزرگ بود. به نظر می‌رسد تحقق حمایت‌های عملی و هدفمند می‌تواند گام موثری در جهت افزایش عمق داخلی‌سازی و کاهش وابستگی در صنعت استراتژیک مس کشور باشد.