بخش یکم: نقش‌آفرینان انقلاب در رفسنجان

۱. تأثیر معلمی متعهد

آغاز راه من با الهام از معلمی مهربان و متدین به نام حاج علی هنرمند شکل گرفت. ایشان مرا که دانش‌آموزی روستایی بودم، به حضور در مسجد و جلسات مذهبی تشویق کردند. اگر امروز در این مسیر قرار دارم، اولین مشوق من ایشان بودند.

۲. آغاز خدمت در روستای کبوترخان

در سال ۱۳۴۸، به‌عنوان معلم به روستای کبوترخان اعزام شدم. اقامت هفتگی در روستا فرصتی شد تا با برگزاری جلسات قرآن برای خانواده‌ها، فضایی معنوی در کبوترخان ایجاد کنیم.

۳. فعالیت‌های مذهبی و انقلابی

در همان سال‌ها، با وجود جو خفقان رژیم پهلوی، ارتباط خود را با شخصیت‌های مذهبی و انقلابی منطقه حفظ کردیم. با راهنمایی بزرگوارانی مانند مرحوم آسید یحیی موسوی، مرحوم ملاحسین رنجبر و همکاری افرادی مانند مرحوم حاج شیخ عباس پورمحمدی، به پخش اعلامیه‌های حضرت امام خمینی(ره) و شعارنویسی اقدام می‌کردیم.

۴. اوج‌گیری تظاهرات در سال ۱۳۵۷

از آذرماه ۱۳۵۷، تظاهرات و تعطیلی مدارس به‌طور مرتب در جریان بود. دانش‌آموزان، به‌ویژه در دبیرستان رستاخیز (شهید انصاری امروز)، پیشتاز بودند. با کوچکترین اشاره‌ای از سوی معلمان، فریاد «مرگ بر شاه» در مدرسه و خیابان‌ها طنین‌انداز می‌شد.

از شهدای دانش‌آموز آن دوران می‌توان به شهید محمود حسن‌زاده، شهید محمدرضایی و شهید محمدحسین انصاری اشاره کرد.

۵. کاروان‌های تبلیغی و نقاط عطف

روحانیت رفسنجان با تشکیل کاروان‌های تبلیغی و تظاهرات، فعالیت خود را ساماندهی کرده بود. در پیشاپیش این کاروان‌ها، تابلوی بزرگ سه در چهار متری از تصویر حضرت امام خمینی(ره) – که توسط آقای شریفی با شجاعت بسیار نقاشی شده بود – حمل می‌شد.

نقاط عطف در رفسنجان:

· تاسوعا و عاشورای ۱۳۵۷: بزرگترین تظاهرات در زمین‌های وسیع اطراف کمال‌آباد.
· نماز عید فطر: با حضور گسترده‌ی مردم.
· تحصن ده‌روزه در مسجد جامع
· نمایشنامه «ابوذر» در مسجد جامع

۶. شهادت محمدحسین انصاری و شهدای پیشتاز

در جریان تظاهرات نزدیک مجسمه محمدرضا شاه، شهید محمدحسین انصاری بر درختی رفته و شعار می‌داد. که توسط مأموران رژیم  به شهادت رسید.

رفسنجان هشت شهید قبل از پیروزی انقلاب تقدیم کرده است. نخستین آنان:

شهید بصیرزاده؛ دانشمند هسته‌ای مظلوم

· فارغ‌التحصیل ممتاز دانشگاه صنعتی شریف (آریامهر سابق).
· شاگرد اول و بورسیه اعزام به آمریکا بود، اما به دلیل ترس از دوری از ارزش‌های دینی، از رفتن خودداری کرد.
· برای امرار معاش، روزهای تعطیل به کارگری می‌پرداخت.
· ساواک وی را شناسایی و دستگیر کرد.
· در اواخر رژیم که زندان‌ها مملو از زندانیان سیاسی بود، مأموران، منزل سرهنگ زیبایی (رئیس کلانتری پل چوبی) را به زندان و شکنجه‌گاه تبدیل کرده بودند.
· شهید بصیرزاده به همراه دیگر مبارزان، زیر شکنجه در همین خانه به شهادت رسید.

مظلومیت شهدا: خانواده‌ی شهید انصاری به‌درستی گفته‌اند: «برادر ما را کشتند، پول تیرش را از ما گرفتند، حق تشییع جنازه هم نداشتیم. این نشان‌دهنده‌ی جو خفقان شدید آن دوران است.

بخش دوم: ضرورت ثبت تاریخ و روش تدوین

انگیزه نوشتن تاریخ انقلاب رفسنجان

نگارش تاریخ انقلاب رفسنجان نه از سر تخصص تاریخ‌نگاری، بلکه از روی وظیفه شرعی و انقلابی آغاز شد. جرقه این کار زمانی زده شد که یکی از جوانان فعال برای جمع‌آوری تاریخ شفاهی رفسنجان به من مراجعه کرد. با بررسی منابع معرفی‌شده به او، متوجه شدم برخی از این منابع اصلاً انقلاب را قبول نداشتند یا در مبارزات نقشی نداشتند. اینجاست که احساس خطر کردم؛ زیرا تاریخ اگر با غرض یا بی‌اطلاعی نوشته شود، خیانتی است که تا قیامت باقی می‌ماند و آیندگان را گمراه می‌کند.

مرکز اسناد انقلاب اسلامی نیز پیگیر ثبت تاریخ شهرهای پیشتاز مانند رفسنجان بود. با توجه به این ضرورت، کار نگارش را با کمک مصاحبه‌گرانی جوان آغاز کردیم و از طریق روزنامه‌های محلی از مردم خواستیم اگر خاطره یا سندی دارند، در اختیار ما بگذارند.

روش تدوین تاریخ

کار ما در دو بخش اصلی پیش رفت:

۱. مصاحبه با شاهدان و مبارزان: با حدود صد نفر از کسانی که در صحنه انقلاب حضور داشتند مصاحبه کردیم.
۲. جمع‌آوری اسناد: اسناد مرتبط از جمله اسناد ساواک را جمع‌آوری کردیم.

این پروژه هشت سال طول کشید و حاصل آن کتابی قطور ۹۰۰ صفحه ای شد. برای اطمینان از بی‌طرفی و صحت، کتاب را قبل از چاپ در اختیار مرحوم شیخ احمد محقق، مرحوم حاج شیخ عباس پورمحمدی و دیگر صاحب‌نظران گذاشتیم تا نظراتشان را بیان کنند. با اطمینان می‌توانم بگویم در این کتاب غرض‌ورزی نشده، اگرچه ادعا نمی‌کنیم همه حقایق را کامل ثبت کرده‌ایم.

بخش سوم: ریشه‌های انقلابی و دستاوردهای انقلاب

ریشه‌های انقلابی رفسنجان

رفسنجان شهری با پیشینه مبارزاتی عمیق است:

· حضور روحانیون برجسته و مبارز از قم و دیگر شهرها، رفسنجان را به شهری مذهبی و انقلابی تبدیل کرد.
· روحانیت، جوانان و فرهنگیان رفسنجان سهمی عمده در پیروزی انقلاب داشتند.

دستاوردهای انقلاب در رفسنجان: مقایسه گذشته و حال

برای درک ارزش انقلاب، نسل جوان باید وضعیت گذشته و حال را مقایسه کند:

قبل از انقلاب:

· نداشتن دانشگاه: رفسنجان حتی یک دانشگاه هم نداشت.
· نداشتن پزشک متخصص: تنها پزشکان هندی و پاکستانی در شهر فعالیت می‌کردند.
· فقر گسترده: اکثر مردم در روستاها خوش‌نشین (بی‌زمین) بودند و برای اربابان کار می‌کردند.
· تحقیر ملی: آمریکایی‌ها بر شهر تسلط داشتند. بهترین خانه‌ها در اجاره آنها بود. حتی یک سرباز آمریکایی از فرمانده ایرانی ما سان می‌دید!
· خفقان سیاسی: تنها نگاه کردن به کاخ سعدآباد می‌توانست به دستگیری و شکنجه بینجامد.

پس از انقلاب:

· رشد آموزشی: امروز دانشگاه‌های متعددی مانند دانشگاه علوم پزشکی، دانشگاه آزاد و دانشگاه ولی‌عصر(عج) در شهر فعالند.
· رفاه نسبی: در همان روستای کبوترخان که تنها یک جیپ داشت، امروز در هر خانه چند خودرو وجود دارد.
· استقلال و اقتدار: دیگر خبری از سلطه خارجی‌ها نیست. مردم آزادانه نظرات خود را بیان می‌کنند.

بخش چهارم: هشدار به نسل جوان و سخن پایانی

عبرت از تاریخ

تاریخ، بیان رویدادهای گذشته برای پندگیری است. دشمنان امروز همان نقشه‌های قدیمی را با ظاهری جدید اجرا می‌کنند:

· تفرقه‌افکنی: همان‌طور که در نهضت مشروطه بین روحانیت اختلاف انداختند.
· تبلیغات منفی: با شایعات درباره گرانی و مشکلات، می‌خواهند مردم را نسبت به انقلاب بدبین کنند.
· فریب جوانان: گاهی با وعده‌های پوچ یا حتی مواد مخدر، جوانان را به مسیر اشتباه می‌کشانند.

پیام به نسل جوان

جوانان عزیز!

· قدر این آزادی و اقتدار را بدانید که با خون شهدا به دست آمده است.
· تحت تأثیر تبلیغات دشمن قرار نگیرید. مشکلات اقتصادی وجود دارد، اما قابل مقایسه با گذشته نیست.
· تاریخ بخوانید تا بدانید از کجا آمده‌اید و دشمنان چه نقشه‌هایی دارند.
· عقلانی عمل کنید و به هر دعوتی پاسخ ندهید.
· انقلاب اسلامی با رهبری حکیمانه آیت‌الله خامنه‌ای، مسیر خود را به سوی آینده‌ای روشن ادامه می‌دهد. وظیفه ما حفظ این میراث بزرگ و انتقال درست آن به نسل‌های آینده است.